bronnen

Eindexamen muziek havo 2002, tijdvak 1

opgave 1fragment niet op de siteT. Tomkins - Too much I once lamented

cd1-track2 De vragen 1 t/m 9 gaan over een vijfstemmig madrigaal van Thomas Tomkins (1572–1656).
De inhoud van de tekst is in het kort:
Een man die lange tijd door de liefde gekweld werd, heeft eindelijk zijn geluk gevonden.
Dit madrigaal is vijfstemmig met als stemsoorten: sopraan, alt, tenor, bariton en bas. Alle
partijen, óók de sopraan- en de altpartij, worden door mannen gezongen.
Je hoort het begin drie keer. ’Too much’ wordt vier keer ingezet.
12p
Vul de stemsoorten in bij inzet 1 en inzet 3.
inzet 1
inzet 2
inzet 3
inzet 4
…………… tenor + bariton …………… bas
cd1-track 3 Je hoort een iets langer fragment vanaf het begin twee keer. De tekst staat afgedrukt.
Too much I once la-men-ted
Op de meeste lettergrepen van deze zin wordt telkens één noot gezongen. Op één
lettergreep wordt een aantal keren meer dan één noot gezongen.
21p
Onderstreep deze lettergreep.
cd1-track 4 De tekst van regel 2 staat afgedrukt.
While love my heart tormented
Deze tekst wordt drie keer ingezet door steeds twee stemmen tegelijk (stemparen).
31p
Hoe bewegen deze stemparen zich steeds ten opzichte van elkaar bij het cursief gedrukte
gedeelte? (Geef de technische term.)
Je hoort het fragment drie keer.
........................................................................................................................................
cd1-track 5 Je hoort een ander fragment vijf keer. In de lage stemmen wordt twee keer dezelfde
melodie van twee maten gezongen. Het ritme is gedeeltelijk afgedrukt.
43p
Noteer het ontbrekende ritme.
figuur bij de opgave
cd1-track 6 Je hoort het zojuist beluisterde fragment en het vervolg drie keer. In dit fragment wordt de
bij vraag 4 bedoelde melodie enige malen herhaald.
51p
Geef de technische term voor een dergelijke melodieherhaling.
........................................................................................................................................
61p
Noem het interval waarmee deze melodie telkens eindigt.
........................................................................................................................................
cd1-track7 Je hoort een ander gedeelte twee keer. De tekst en de vertaling staan afgedrukt.
1. Sat I wringing
Ik was mijzelf aan het kwellen
2. Now chanting go, and singing Nu ben ik aan het neuriën en zingen
72p
Welke meerstemmige schrijfwijze is toegepast in regel 1..................................................
en welke in regel 2?..........................................................................................................
cd1-track 8 Je hoort dit fragment nog twee keer. De tekst en de vertaling staan afgedrukt bij vraag 7.
In regel 1 wordt een andere gemoedstoestand uitgedrukt dan in regel 2.
83p
Beschrijf voor regel 1 aan de hand van twee aspecten hoe de gemoedstoestand (het kwellen)
wordt uitgedrukt. Laat het antwoord op vraag 7 buiten beschouwing.
1.....................................................................................................................................
2.....................................................................................................................................
cd1-track 9 Je hoort het slot drie keer.
91p
Uit welke tonen bestaat het slotakkoord? (Omcirkel het juiste alternatief.)
A grondtoon
B grondtoon en terts
C grondtoon en kwint
D grondtoon, terts en kwint

opgave 2fragment niet op de siteW.A. Mozart - Klarinetkwintet, deel 1

cd1-track10 De vragen 10 t/m 18 gaan over het eerste deel uit het klarinetkwintet van Wolfgang
Amadeus Mozart (1756–1791). Dit deel staat in de hoofdvorm. Het is geschreven voor
klarinet, twee violen, altviool en cello.
Van thema 1 staan de partijen van de eerste viool en de cello afgedrukt.
figuur bij de opgave
Je hoort het begin twee keer. Hierin wordt thema 1 herhaald. In die herhaling speelt de
viool één noot op een andere toonhoogte.
101p
Geef deze noot met een pijltje aan.
111p
In welke toonsoort staat dit thema?
........................................................................................................................................
cd1-track11 In het volgende fragment spelen drie instrumenten na elkaar een melodie. In deze melodie
komt ook een sequens voor.
123p
Door welke instrumenten wordt deze melodie achtereenvolgens gespeeld?
Je hoort het fragment twee keer.
1......................................... 2....................................... 3............................................
cd1-track 12 Je hoort eerst thema 1, daarna thema 2, en dit drie keer.
132p
Noem twee verschillen tussen de melodie van beide thema’s.
Ga bij je antwoord uit van thema 2.
1.....................................................................................................................................
2.....................................................................................................................................
cd1-track 13 Je hoort drie keer thema 2 met zijn ’herhaling’. Het wordt eerst door de viool gespeeld en
vervolgens door de klarinet.
141p
In welke toonsoort speelt de viool en in welke toonsoort speelt de klarinet grotendeels?
(Omcirkel het juiste alternatief.)
viool klarinet (grotendeels)
A majeur majeur
B majeur mineur
C mineur majeur
D mineur mineur
151p
Geef de technische term voor de speelwijze van de cello.
........................................................................................................................................
cd1-track 14 In het volgende fragment wordt door de snaarinstrumenten drie keer hetzelfde ritme
gespeeld. Ter oriëntatie staat de klarinetpartij afgedrukt.
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
162p
Noteer onder het notenvoorbeeld één maat van het ritme van de snaarinstrumenten.
Je hoort het fragment vier keer.
cd1-track15 Het volgende fragment bestaat uit de doorwerking en het begin van de reprise. De
doorwerking bestaat uit twee gedeeltes waarvan het tweede gedeelte het langst is. Dit is in
het volgende schema weergegeven.
doorwerking
begin reprise
1
2
3
In het tweede gedeelte is duidelijk sprake van meer activiteit.
173p
Noem twee aspecten waardoor dit het geval is. Laat de dynamiek buiten beschouwing.
Je hoort dit fragment twee keer.
1.....................................................................................................................................
2.....................................................................................................................................
cd1-track 16 Je hoort het begin van de expositie, daarna het begin van de reprise, en dit twee keer.
182p
Beschrijf het verschil met betrekking tot de instrumentatie van de melodie.
Ga bij je antwoord uit van de reprise.
........................................................................................................................................

opgave 3fragment niet op de siteW. Reneman - ’Serenade’ voor bamboefluiten en gitaar

cd1-track17 De vragen 19 t/m 26 zijn gebaseerd op een compositie voor drie bamboefluiten en gitaar
van Wilfred Reneman (geb. 1955). De klank van een bamboefluit is vergelijkbaar met die
van de blokfluit. In dit werk hoor je een sopraan-, alt- en tenorbamboefluit. De melodie en
het ritme van de begeleiding zijn gebaseerd op een volksdans uit Armenië. Het werk staat in
diverse onregelmatige maatsoorten, maar de 54 maat komt het meest voor.
Je hoort de intro en het begin van couplet 1.
191p
Welk van de onderstaande motieven wordt bijna voortdurend door de gitaar gespeeld?
(Omcirkel het juiste alternatief.)
A B C D
201p
Geef de technische term voor zo’n begeleidingsfiguur.
Je hoort het fragment drie keer.
........................................................................................................................................
cd1-track18 Je hoort het begin van couplet 1 nog vier keer. De melodie ervan is afgedrukt.
figuur bij de opgave
211p
Omcirkel in het notenvoorbeeld de noot die wordt versierd.
De gitaar speelt bijna voortdurend dezelfde toon of het octaaf ervan.
221p
Zet een pijltje bij de noot waar de gitaar voor het eerst een andere toon speelt.
cd1-track 19 Je hoort dit fragment nog één keer. Het notenvoorbeeld is nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
231p
Wat is de grondtoon? (Noem de notennaam.)
........................................................................................................................................
241p
Binnen welk interval speelt deze melodie zich af?
........................................................................................................................................
cd1-track 20 Je hoort een fragment dat bestaat uit twee onderdelen. Het eerste onderdeel lijkt veel op het
zojuist beluisterde coupletgedeelte en bestaat uit acht maten. Het tweede onderdeel wijkt
sterk af van het eerste.
253p
Noem drie verschillen tussen beide onderdelen. Ga bij je antwoord uit van het tweede
onderdeel. Een antwoord als ’De melodie is anders’ is niet voldoende.
Je hoort het fragment drie keer.
1.....................................................................................................................................
2.....................................................................................................................................
3.....................................................................................................................................
cd1-track 21 Je hoort een fragment, dat bestaat uit de laatste vier maten van een couplet en de coda,
twee keer.
263p
Geef aan hoe de coda wordt gerealiseerd (twee aspecten).
1.....................................................................................................................................
2.....................................................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteF. Schubert - Der greise Kopf

cd2-track 1 De vragen 27 t/m 34 gaan over het lied ’Der greise Kopf’ van Franz Schubert (1797–1828). Het is afkomstig uit de cyclus ’Die Winterreise’. De inhoud is in het kort: een man ziet zichzelf met sneeuw op zijn hoofd en denkt dat hij nu een oude man is geworden. Als de sneeuw smelt…

cd2-track 1 De vragen 27 t/m 34 gaan over het lied ’Der greise Kopf’ van Franz Schubert (1797–1828). Het is afkomstig uit de cyclus ’Die Winterreise’. De inhoud is in het kort: een man ziet zichzelf met sneeuw op zijn hoofd en denkt dat hij nu een oude man is geworden. Als de sneeuw smelt realiseert hij zich dat hij nog jong is en veel levenservaring mist. Je hoort twee keer de instrumentale inleiding. De melodie is afgedrukt. In de begeleiding klinkt in elke maat één akkoord.

→ In welke maten wordt dat akkoord als een arpeggio gespeeld? ........................................................................................................................................
→ In welke toonsoort staat dit fragment? ........................................................................................................................................ cd2-track 2 Je hoort deze inleiding, gevolgd door de eerste zangregel. De melodie van de inleiding wordt daarin…

→ In welke toonsoort staat dit fragment? ........................................................................................................................................ cd2-track 2 Je hoort deze inleiding, gevolgd door de eerste zangregel. De melodie van de inleiding wordt daarin grotendeels herhaald.

→ Geef in het notenvoorbeeld bij vraag 27 met een pijl aan waar de zanger voor het eerst een andere toonhoogte zingt. Je hoort het fragment twee keer. cd2-track 3 Je hoort de eerste zangregel en het vervolg erop twee keer. Dit vervolg komt voort uit de gezongen melodie.
→ Licht dit toe. ........................................................................................................................................ cd2-track 4 Van het volgende fragment is de melodie afgedrukt, maar op één plaats is een voorteken weggelaten.
→ Noteer dit voorteken voor de betreffende noot. Je hoort het fragment drie keer. cd2-track 5 Je hoort een kort fragment drie keer.
→ Geef de term voor de manier waarop de zangpartij en de bastonen van de piano zich ten opzichte van elkaar bewegen. ........................................................................................................................................
cd2-track 6 Van het volgende fragment is de tekst afgedrukt. Deze regels worden gevolgd door een naspel. Wer glaubt’s? Und meiner ward es nicht auf dieser ganzen Reise, auf dieser ganzen Reise! ( Naspel met slotakkoord )
→ Geef voor de twee onderstreepte lettergrepen èn voor het slotakkoord van het naspel aan of de daar gespeelde akkoorden majeur of mineur zijn. Je hoort het fragment drie keer. Reise 1e keer Reise 2e keer ................... ................... cd2-track 7 Je hoort een langer fragment van dit lied…

→ Geef voor de twee onderstreepte lettergrepen èn voor het slotakkoord van het naspel aan of de daar gespeelde akkoorden majeur of mineur zijn. Je hoort het fragment drie keer. Reise 1e keer Reise 2e keer ................... ................... cd2-track 7 Je hoort een langer fragment van dit lied in twee verschillende uitvoeringen.

→ Noem twee verschillen tussen beide uitvoeringen. Ga bij je antwoord uit van uitvoering 2. Je hoort de beide fragmenten één keer. 1 ..................................................................................................................................... 2…

→ Noem twee verschillen tussen beide uitvoeringen. Ga bij je antwoord uit van uitvoering 2. Je hoort de beide fragmenten één keer. 1 ..................................................................................................................................... 2 .....................................................................................................................................

opgave 5fragment niet op de siteBeck Hansen - Nicotine & gravy

cd2-track8 De vragen 35 t/m 42 gaan over een nummer van de popartiest Beck Hansen en zijn groep.
De tekst gaat over een soort nachtmerrie waarin de zanger zijn verstand lijkt te verliezen.
Naast het gebruikelijke popinstrumentarium maakt hij in dit nummer veel gebruik van
samples en andere elektronische geluiden.
Je hoort de intro drie keer.
353p
Noem drie instrumenten die er klinken naast de elektronische geluiden.
........................................................................................................................................
cd2-track 9 De tekst van couplet 1 staat afgedrukt.
I’ll be your chauffeur on a midnight drive
It takes a miracle just to survive
Buried animals call your name
You keep on sleeping through the poignant rain
De manier van zingen in de tweede helft van elke regel is steeds hetzelfde en verschilt van
het zingen in de eerste helft.
362p
Beschrijf de manier van zingen in de tweede helft van elke regel.
Je hoort het fragment twee keer.
........................................................................................................................................
cd2-track10 Je hoort twee keer een fragment dat bestaat uit de laatste twee regels van couplet 1 en de
eerste twee regels van het refrein.
De zangstem voert in het refrein het ritme duidelijk anders uit dan in het couplet.
372p
Beschrijf dit verschil in uitvoering. Ga bij je antwoord uit van het refrein.
........................................................................................................................................
cd2-track 11 Je hoort een tussenspel (waarin ook wordt gezongen) twee keer.
382p
Noem één verschil tussen de zangpartij en de strijkerspartij, gelet op de (globale)
melodielijn.
........................................................................................................................................
cd2-track 12 Van een ander tussenspel staat het ritme van de strijkers genoteerd.
figuur bij de opgave
391p
Omcirkel de noot die vooraf wordt gegaan door twee korte noten.
401p
Noem het interval tussen de twee met pijlen aangegeven noten.
Je hoort het fragment drie keer.
........................................................................................................................................
cd2-track 13 Het derde refrein wijkt af van de vorige twee refreinen.
In dit refrein worden afwisselend twee motieven gezongen, beide in achtste noten.
Motief 1 is gegeven. De klank is een halve toon lager dan de notatie.
figuur bij de opgave
412p
Noteer de melodie van motief 2. Het ritme is gelijk aan dat van motief 1.
Je hoort het fragment drie keer.
cd2-track 14 Je hoort het eind van het fragment van vraag 41 met het vervolg. In dit vervolg wordt een
nieuw zangmotief gezongen met de tekst ”I don’t wanna die tonight”.
423p
Noem twee verschillen tussen dit nieuwe motief en de zangmotieven van vraag 41.
Ga bij je antwoord uit van het nieuwe motief.
Je hoort het fragment drie keer.
1.....................................................................................................................................
2.....................................................................................................................................

opgave 6fragment niet op de siteL. Andriessen - ’M is for man, music, Mozart’, Instrumental I

cd2-track15 De vragen 43 t/m 50 gaan over een instrumentaal gedeelte uit een compositie van Louis
Andriessen (geb. 1939). Deze compositie is geschreven in 1991 voor een televisiefilm
waarin de componist zijn muzikale visie op Mozart geeft. In het werk komt dan ook een
aantal melodieën van Mozart voor.
De vragen 43 t/m 45 gaan over het begin, dat opgebouwd is uit drie gedeeltes.
Je hoort het eerste en tweede gedeelte van het begin drie keer.
432p
Welk instrument en welke instrumentengroep spelen hier naast de saxofoons?
........................................................................................................................................
cd2-track 16 Je hoort het derde gedeelte van het begin drie keer.
Hierin wordt twaalf keer een motief gespeeld.
figuur bij de opgave
Tien keer is het motief in 44 maat:
figuur bij de opgave
Twee keer is het motief in 34 maat:
442p
Zet in onderstaand schema een kruisje bij de motieven die in 34 maat worden gespeeld.
figuur bij de opgave
cd2-track 17 Je hoort twee keer het begin dat, zoals gezegd, uit drie gedeeltes bestaat.
In alle drie de gedeeltes is -de ene keer op de voorgrond, de andere keer op de achtergrond-
een bepaald muzikaal element bijna steeds aanwezig.
452p
Beschrijf dat element.
........................................................................................................................................
cd2-track 18 Het volgende fragment bestaat uit drie gedeeltes.
Van het a-gedeelte staat het begin afgedrukt (een halve toon lager dan de werkelijke klank).
figuur bij de opgave
461p
Wat is het vormschema? (Omcirkel het juiste alternatief.)
Je hoort het fragment drie keer.
A a – b – a
B a – b – a’
C a – b – b’
D a – b – c
cd2-track19 Je hoort een ander fragment één keer.
473p
Noem één verschil tussen de motieven van de pianopartij enerzijds en die van de
blazerspartij anderzijds.
pianopartij.......................................................................................................................
blazerspartij....................................................................................................................
cd2-track 20 Het volgende fragment is vergelijkbaar met het zojuist beluisterde fragment, maar nu neemt
de spanning toe.
483p
Noem twee manieren waarop dat gebeurt. Laat de dynamiek buiten beschouwing.
Je hoort het fragment drie keer.
1.....................................................................................................................................
2.....................................................................................................................................
cd2-track 21 Je hoort het volgende fragment twee keer. Aan het eind van dit fragment verandert de
pianopartij.
492p
Wat speelt de piano aan het begin en wat aan het eind?
begin...............................................................................................................................
eind.................................................................................................................................
cd2-track 22 Je hoort het slot drie keer. Hierin wordt door de baspartij, de saxofoon en de trompet naar
het slot toegewerkt. De baspartij doet dit door middel van een dalende melodielijn.
503p
Beschrijf op welke manier de saxofoon- en de trompetpartij naar het slot toewerken.
saxofoon.........................................................................................................................
trompet............................................................................................................................
√(Einde)
Lees verder