bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie havo 2011, tijdvak 2 (management en organisatie)

opgave 1Opgave 1

De algemene vergadering van aandeelhouders van PEER nv heeft het voorstel
van de directie, betreffende de verdeling van de winst over 2010 van
€ 18.650.000,-, goedgekeurd. Over de behaalde winst moet eerst 25%
vennootschapsbelasting ingehouden worden. Vervolgens wordt de winst (na
aftrek van vennootschapsbelasting) als volgt verdeeld:
− de houders van preferente aandelen ontvangen hun dividend;
− de houders van gewone aandelen ontvangen in ieder geval een dividend van
5%;
− van de eventueel resterende winst gaat een vierde deel naar de houders van
gewone aandelen en de rest wordt gereserveerd.
Verder is bekend dat:
de winstverdeling over 2010 in onderstaande balans is verwerkt.
Debet Balans PEER nv per 31-12-2010 (getallen × € 1 miljoen) Credit Gebouwen 72 Aandelenkapitaal 190   Machines 75 Aandelen in portefeuille 110   Voorraden 30     80 Debiteuren 20 10% Preferent aandelenkapitaal   3 Liquide middelen 5 Reserves   45     Hypotheek   32     Obligatielening   27     Cred

Debet Balans PEER nv per 31-12-2010 (getallen × € 1 miljoen) Credit Gebouwen 72 Aandelenkapitaal 190   Machines 75 Aandelen in portefeuille 110   Voorraden 30     80 Debiteuren 20 10% Preferent aandelenkapitaal   3 Liquide middelen 5 Reserves   45     Hypotheek   32     Obligatielening   27     Crediteuren   2     Nog te betalen bedragen   13   202     202

13p
Bereken het bedrag dat is gereserveerd door PEER als gevolg van de
winstverdeling over 2010.
De uitbetaling van de uit de winstverdeling voortvloeiende verplichtingen moet
nog plaatsvinden.
22p
Zijn er voldoende liquide middelen aanwezig om deze uitbetaling te kunnen
doen? Motiveer het antwoord met behulp van een berekening.
Een medewerker beweert dat door de verwachte herwaardering van de
balanspost Gebouwen met € 3 miljoen er per 1 januari 2011 extra financiële
middelen beschikbaar komen om eventueel te kunnen voldoen aan een deel van
de betalingsverplichtingen.
32p
Is de bewering van de medewerker juist? Motiveer het antwoord.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.
In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
De heer en mevrouw Gerritz dromen al jaren van een eigen onderneming in de
toeristische sector. Zij willen op 1 januari 2011 een Bed en Breakfast (B&B) met
een minicamping beginnen op een boerderij in het noorden van het land. In
Delfzijl staat de woonboerderij FIVELZIGT te koop (zie informatiebron 1). Na
enige bouwkundige aanpassingen is dit pand met de bijbehorende grond
uitermate geschikt voor hun plannen.
Voor de bouwkundige aanpassingen en de aanleg van de minicamping hebben
de heer en mevrouw Gerritz offertes aangevraagd bij verschillende
bouwbedrijven. Na het vergelijken hiervan wordt de opdracht gegund aan
Bouwbedrijf Galema bv. In informatiebron 2 is de offerte van Galema bv
opgenomen. In de offerte is sprake van een beperkte geldigheidsduur.
42p
Wat is het belang voor Galema om in de offerte een beperkte geldigheidsduur
op te nemen? Motiveer het antwoord.
De familie Gerritz heeft een prijs gewonnen van € 1.000.000,- in de Staatsloterij.
Dit bedrag zal in zijn geheel worden gebruikt voor de financiering van hun
plannen. In het restant van de benodigde financiering wordt voorzien door
middel van een hypothecaire lening van de bank en door middel van
leveranciers die uitstel van betaling verlenen.
Voordat de bank een hypothecaire lening verstrekt, wil zij graag een
taxatierapport ontvangen (zie informatiebron 1). In dit taxatierapport worden drie
grondslagen voor de waardebepaling van onroerend goed genoemd: de
vraagprijs, de executiewaarde en de WOZ-waarde.
52p
Aan welke van de drie genoemde grondslagen zal de bank de meeste waarde
hechten bij de bepaling van het maximaal te verstrekken bedrag? Motiveer het
antwoord.
De familie Gerritz gaat ervan uit dat ze FIVELZIGT kan kopen voor € 650.000,-
inclusief alle bijkomende kosten met betrekking tot deze aankoop. Daarnaast zal
dan de verbouwing plaatsvinden conform de offerte. Voor de inrichting van de
kamers is een bedrag van € 25.000,- nodig.
De bank heeft voor de benodigde hypothecaire lening een offerte opgemaakt.
Zij kan de familie Gerritz een 4,75% hypothecaire annuïteitenlening aanbieden
met een looptijd van 25 jaar. De jaarlijkse annuïteit bedraagt € 13.837,-.
63puitwerkbijlage
Bepaal met behulp van de openingsbalans per 1 januari 2011 van FIVELZIGT
het bedrag van de benodigde 4,75% hypothecaire lening. Vul hiertoe de
uitwerkbijlage horende bij deze vraag in.
De familie Gerritz stelt als voorwaarde, om de plannen definitief door te laten
gaan, dat het bedrijfsresultaat over het eerste jaar minimaal gelijk moet zijn aan
het huidige gezamenlijke inkomen van de familie. Het jaarlijkse inkomen van de
heer Gerritz bedraagt € 45.000,- en van mevrouw Gerritz met een parttimebaan
€ 12.000,-.
Verwachte kosten
72puitwerkbijlage
Bereken de ontbrekende bedragen van de annuïteitenlening voor het eerste jaar
en vul deze in op de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort.
Bij de berekening van de overige kosten gaat de familie Gerritz ervan uit dat ze
personeel in dienst moet nemen en dat er afschrijvingen zullen plaatsvinden
(zie informatiebron 3).
83p
Bereken de begrote totale loonkosten voor het eerste jaar.
92p
Bereken de begrote totale afschrijvingskosten voor het eerste jaar.
Indien zij de onderneming gaat beginnen, zal de familie Gerritz zich aansluiten
bij de SVR (Stichting Vrije Recreatie) (zie informatiebron 4).
101p
Leg uit of de deelnemerskosten aan de SVR tot de constante kosten of tot de
variabele kosten moeten worden gerekend.
Verwachte opbrengsten
113p
Bereken met behulp van informatiebron 5 de begrote totale opbrengsten in het
eerste jaar voor de minicamping en de B&B.
Verwacht bedrijfsresultaat
123puitwerkbijlage
Bereken het begrote bedrijfsresultaat over het eerste jaar. Vul hiertoe de
uitwerkbijlage behorende bij deze vraag in.
131p
Zal de familie Gerritz, op basis van de gestelde voorwaarde, haar droom kunnen
verwezenlijken? Motiveer het antwoord.

opgave 3Opgave 3

Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
STIJN is een handelsonderneming die in één artikel handelt. STIJN waardeert
de voorraad tegen de kostprijs in euro’s, die als volgt is opgebouwd:
inkoopprijs 6,10
inkoopkosten 2,20
overige kosten 1,00
kostprijs 9,30
Over de maand maart 2011 heeft STIJN de volgende gegevens verzameld:
1 maart de voorraad omvat 200.000 artikelen;
6 maart verkocht en afgeleverd 35.000 artikelen voor de prijs van € 13,10 per
artikel;
15 maart ingekocht en ontvangen 10.000 artikelen voor de prijs van € 5,90 per
artikel;
17 maart ontvangen een factuur voor inkoopkosten, betreffende de inkoop in
maart, voor een bedrag van € 26.200,-;
24 maart betaald het bedrag van de ontvangen factuur van 17 maart.
142p
Bereken de balanswaarde van de voorraad artikelen op 31 maart 2011.
152p
Bereken het gerealiseerde verkoopresultaat over maart 2011 en vermeld of dit
resultaat voordelig of nadelig is.
162p
Bereken het totale resultaat op inkopen over maart 2011 en vermeld of dit
resultaat voordelig of nadelig is.
Over de maand maart 2011 is bekend dat er een voordelig budgetresultaat op
de overige kosten is van € 300,-.
172p
Bereken, met behulp van het verkoopresultaat, het bedrijfsresultaat over maart
2011 en vermeld of dit resultaat voordelig of nadelig is.

opgave 4Opgave 4

Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Begin januari 2002 heeft woningcorporatie Eigen Oord 30 garageboxen laten
bouwen met een aanschafwaarde van € 20.000,- per box. Op de garageboxen
wordt met maandelijks gelijke bedragen afgeschreven.
De garageboxen zijn volledig gefinancierd met een 5% hypothecaire lening die
lineair in 20 jaar wordt afgelost. De interest wordt achteraf betaald en dit vindt
gelijktijdig plaats met de aflossing aan het einde van elk jaar. De looptijd van de
hypothecaire lening is gelijk aan de verwachte levensduur van de garages.
Alle garageboxen worden verhuurd voor € 75,- per maand, waarbij het
huurbedrag per kwartaal vooruit moet worden voldaan. Eigen Oord heeft de
garageboxen verzekerd tegen brand en overige schade.
Voor januari 2011 heeft Eigen Oord de volgende twee begrotingen opgesteld.
Resultatenbegroting euro's) (getallen in Opbrengst   2.250       Kosten     Interest 1.375   Afschrijving 1.875   Verzekering 50   Totaal   3.300       Saldo   -/- 1.050
Liquiditeitsbegroting euro's)   (getallen in Ontvangsten   6.750       Uitgaven     Interest 0   Aflossing 0   Verzekering 600   Totaal   600       Saldo   6.150
183p
Bereken de restwaarde van één garagebox.
De post ‘Interest’ is bij Eigen Oord wel opgenomen in de resultatenbegroting en
niet in de liquiditeitsbegroting.
192p
Geef hiervoor de verklaring.
202p
Bereken het bedrag waarmee de post “5% Hypothecaire lening” per
1 februari 2011 op de balans komt te staan.
212p
Bereken het bedrag waarmee de post “Vooruitontvangen huren” per
1 februari 2011 op de balans komt te staan.

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9.
Tennisvereniging TC Nameless overweegt de aanschaf van een tweedehands
luchthal (zie informatiebron 6 en 8). Door deze aankoop kan gedurende het
winterseizoen op vier banen continue worden gespeeld.
In informatiebron 7 staat een gedeelte uit de statuten van TC Nameless.
221p
Kan het bestuur op basis van de statuten zelfstandig de beslissing nemen om tot
aankoop van de luchthal over te gaan? Motiveer het antwoord.
Het is de bedoeling om de tennisbanen gedurende de wintermaanden
(23 weken) te gaan verhuren aan zowel leden van TC Nameless als aan niet-
leden. Buiten de wintermaanden wordt de luchthal gedemonteerd.
TC Nameless streeft al in het eerste jaar naar een kostendekkende exploitatie
van de luchthal. In informatiebron 8 staan gegevens ten behoeve van de
vaststelling van de jaarlijkse kosten.
233p
Bereken de verwachte kosten per overdekte baan voor het eerste jaar.
Informatiebron 9 geeft informatie over de verwachte verhuur van de vier banen
in de luchthal.
De luchthal zal tijdens de winterperiode (23 weken) geopend zijn van 10.00 uur
tot 23.00 uur gedurende zeven dagen per week.
242p
Bereken het totaal aantal verwachte uren per week dat de overdekte banen door
de gebruikers gehuurd gaan worden.
Naast de opbrengsten uit het verhuren van banen in de luchthal verwacht men
ook een extra opbrengst uit de barverkoop. Deze wordt voor de eerste
winterperiode geschat op € 15.000,-.
252p
Bereken de verhuurprijs van één baan gedurende één uur indien de exploitatie
van de luchthal in het eerste jaar kostendekkend moet zijn.
De kosten van de luchthal zijn grotendeels constant. Een bestuurslid stelt dat de
vereniging daardoor een risico loopt indien ze uitgaat van een kostendekkende
verhuurprijs.
262p
Welk risico loopt de vereniging in deze situatie? Motiveer het antwoord.
De vereniging wil in verband met dat risico de kostendekkende verhuurprijs
verhogen met een opslag.
Het bestuur geeft de mogelijkheid voor het huren van de vier overdekte banen
door middel van het wintercontract. Hierbij huurt men gedurende de hele
winterperiode op een vast tijdstip op een vaste dag per week een baan voor één
uur. De verhuurprijs van een baan bij een wintercontract kent een opslag van
25% op de kostendekkende verhuurprijs.
272p
Bereken de prijs van een wintercontract in de eerste winterperiode.

opgave 6Opgave 6

De stichting KWF Kankerbestrijding verkocht in december 2007 al haar
aandelen en zette de opbrengst ervan op een spaarrekening. Negen maanden
na deze beleggingsbeslissing brak wereldwijd de kredietcrisis uit en gingen de
beurskoersen massaal omlaag. Voor het KWF was daarmee het punt
aangebroken om juist nu weer aandelen te kopen en deze gedurende de rest
van het jaar 2008 niet te verkopen.
Hieronder zijn 2 overzichten vermeld uit het jaarverslag 2008 van de stichting
KWF.
Balans per 31 december (getallen × 1 miljoen euro) 2008     Activa   Materiële vaste activa 7,253         Voorraden 0,022 Vorderingen 6,266 Effecten 117,117 Liquide middelen 68,040   198,698     Passiva   Continuiteitsreserve 23,793 Bestemmingsreserve 58,523 Overige reserves 7,644     Voorzieningen

Balans per 31 december (getallen × 1 miljoen euro) 2008     Activa   Materiële vaste activa 7,253         Voorraden 0,022 Vorderingen 6,266 Effecten 117,117 Liquide middelen 68,040   198,698     Passiva   Continuiteitsreserve 23,793 Bestemmingsreserve 58,523 Overige reserves 7,644     Voorzieningen 4,249 Langlopende schulden 50,425 Kortlopende schulden 54,064   198,698

Staat van baten en lasten over (getallen × 1 miljoen euro) 2008     Baten   Eigen fondsenwerving 88,8         Acties van derden en subsidies van overheden 1,8 Beleggingen 8,4 Som der baten 99,0             Lasten   Besteed aan doelstelling 70,5 Wervingslasten eigen fondsenwerving 10,9 Beheer en admi

Staat van baten en lasten over (getallen × 1 miljoen euro) 2008     Baten   Eigen fondsenwerving 88,8         Acties van derden en subsidies van overheden 1,8 Beleggingen 8,4 Som der baten 99,0             Lasten   Besteed aan doelstelling 70,5 Wervingslasten eigen fondsenwerving 10,9 Beheer en administratie 3,2 Som der lasten 84,6         Resultaat 14,4    

281p
Onder welke post op de balans staan de door het KWF gekochte aandelen?
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Op de staat van baten en lasten staan baten uit beleggingen. Een voorbeeld
hiervan is dividend.
291p
Waaruit bestaat, naast dividend, de opbrengst uit beleggingen van KWF in
2008?
Het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) houdt toezicht op goede doelen in
Nederland. Als goede doelen voldoen aan de criteria van het CBF, ontvangen zij
een stempel van goedkeuring: het CBF-Keurmerk.
Een van de criteria die het CBF daarbij hanteert, is dat de wervingslasten van
eigenfondsenwerving minder moeten zijn dan 25% van de baten uit
eigenfondsenwerving.
302p
Voldoet het KWF in 2008 aan dit criterium? Motiveer het antwoord met een
berekening.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.