bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie havo 2000, tijdvak 2 (management en organisatie)

opgave 1Opgave 1

In deze opgave bli ft de b w buiten beschouwing.
Frans Dennis is van plan om na het behalen van zijn havo-diploma een
handelsonderneming te starten.
De samenstelling van het product dat hij wil gaan verhandelen maakt het nodig da
opgeslagen wordt in een ruimte met een bepaalde temperatuur en een n uwkeuri
vastgesteld zuurstofgehalte. Hij laat zich voorlichten over d m ij h en die
gebied van klimaatbeheersing zijn en kiest voor de klimaatbeheersingsmachine O
Frans wil elk jaar een nettowinst behalen van ten
Hij heeft e volgende gegevens verzameld om uit e
jaarlijks minimaal moet verkope m di te
De verkoopprijs van het product is vastgest l op,
De inkoopprijs van het product is 80,–;
De overige variabele kosten per product zijn 20,–;
• De constante kosten bestaan onder andere uit de afschrijvingskosten van de
wo den berekend door jaarlijks een vast percentage te neme
de Ozon-2. Deze aanschafwaarde s 475 00,–, er i g c a
25.000,– en de economische levensduur van de Ozon-2 is 10 jaar;
• De overige constante kosten bedragen 70.000,– pe
12p
Noem naast afschrijvingskosten nog twee voorbeelden van constante kosten.
22p
Bereken de jaa l
33p

opgave 2Opgave 2

Hi r nk n ’s ui e n o
n r e p n
biermarkt. Dit art kel werd geplaatst in het tijdschrift „Management Team”.
• De Mexicaanse br w r na
v n r e pla d Am
markt voor exportbieren verdreven. Toch blijft Heineken wereldwijd een van de
belangrijkste aanbieders.
• In Mexico, het land van herkomst, is Corona vanwege zijn lage prijsstelling een ty
arbeidersbier. In Amerika, waar Corona de impo t en distributie zelf verzorgt, staa
naast Heineken in he c v n e
e pri a
i l
dan die van Heineken, maar toch aanzienlijk hoger dan van Amerika’s popu ste
wereldle der Budweiser.
In Nederland zelf heeft Heineken minder prestige, maar dat kom
a va de thuism r t.
n e e d a u ma de d
het onmogelijk om te verkondigen dat je een exclusief bier produceert.
Uit bovenstaande tekst blijkt dat ima o en prestige belangrijke productke
van exportbieren.
42p
Noem wee passages uit bovenstaande tekst waaruit
52p

opgave 3Opgave 3

De leerlingen van het Groene Hartcollege zijn ontevreden over het feit dat in de
alleen melk en sinaasappelsap kan worde koc t g n r sd nk. Oo h
assortiment etenswaren, dat uitsluitend bestaa ui zogenaamde „gezondheid
krentenbollen, vinden de leerlingen te beperkt.
Ondanks herhaald aandringen van de leerlingenraad bij de schoolleiding, blijft het
assortiment ongewijzigd. De schoolleiding vindt het bestaande assortiment mee
voldoende. De schoolleid ng wordt in deze mening ges d he c oo u
er in een brief aan de leerlingenraad aan toevoegde dat „als de leerling honger kri
hij/zij maar een extra boterham van thuis moet meenemen”.
Oo l rar n d concië
in e r g e o e d
als de schoolleid ng dat er een chaos in de kantine en op het schoolplein zal ontsta
De leerlingenraad stelt de schoolle ding voor een enquête te houden onder de leer
om na te gaan of het assortimen inderdaad te klein s. De schoolleidin gaat
akkoord. Als uit d enquêt
a
ol in
k sl m e pl se van en nk e /
zoetwarenautomaat over te gaan.
De leerlingenraad houdt een enquête. Een van de conclusies die de leerlingenraad u
uitslag hiervan trekt, is dat er wel degelijk behoefte bestaat aan een uitgebreider
ss
S d it
et as o ent i
het Groene-Hartcollege een gunstige factor kunnen zijn. De sc
De resultaten van die enquête zijn w r
n o ma ebr 1
62p
Wat wordt verstaan onder public relat
71p
u at et br i n v ss men n
pub ic re ations van het Groene Hartcollege.
De vragen 8 en 9 hebben betrekking op informatiebron 1.
82p
Hoeveel procent van de geënquêteerde leerlingen is van mening dat het as or
eten en drinken in de kantine niet voldoende is?
91p
p hoev l w l on d r gen t e ar o ge
leerlingenraad volgens de enquête rekenen als ze corveeploegen gaat samenstellen
De schoolleiding laat zich overtuigen door de uitslag van de enquête. De leer
belooft de corveeploegen a te stelle de co a or w
zal de eventuele nettowinst die de school op de frisdrankverkoop maakt, t
komen aan de leerlingenraad.
De choolleiding vraagt een offerte aan bij Shippy-up B.V., een onderneming die
ri en o tw na t en v t.
De offerte met betrekking tot de frisdrankautomaat is opgenomen n inform tiebr
De leerlingenraad krijgt de offerte van Shippy-up B.V. ter inzage. Om een en an
de lee lingen duidelijker te maken be t
ngen a r k e n
basis van de door Shippy-up B.V. uitgebrachte offerte met betrekking tot de koste
opbrengsten van de frisdrankautomaat.
De leerlingenraad gaat ervan uit dat de frisdrankautomaat 52 weken pe jaar i
is Gezien de vele positieve react es in de enquête verwa ht de leerli r d
33.800 blikjes frisdrank, da is in 52 weken gemiddeld 650 blikjes frisdrank per wee
worden verkocht. Voor deze verkoop is één frisdrankautomaat voldoende.
104p
Teken p a
weergeeft, volgens de
111p
De schoolleiding besluit één frisdrankautomaat bij Shippy up B.V. te huren tegen d
offerte vermelde voorwaarden. Voor de berekeningen gaat de schoolleiding uit v
36 effectieve sch weken p ja r, rw j e ho lj s at 4 oolwe
op de elektriciteit te besparen wordt de automaat tijdens de schoolvakanties, 12 w
per jaar, uitgeschakeld.
122p
Bereken het minimaal aantal blikjes frisdrank dat per effectieve schoolwee
verkocht moet worden om geen huur te hoeven betalen.
134p

opgave 4Opgave 4

Handelsonderneming Haasnoot B.V. he ft er andere u t
Haasnoot B.V. g bru kt als methode van voorraadwaardering het
y is op 1 mei 2000 gegeven:
tu in voo ra d: 20 k
t
l
r s
80 stuks ingekocht op 23 april à 2,20 per stuk
In de maand mei 2000 zij e volgende in- en verkopen
04 mei: ingekocht en ont en 50 stuks à 2,25 pe
m i v
n e
3, e st
29 mei: verkocht en afgeleverd: 20 tuks à 3,25 per stuk
142p
Ber en nko p a e d t voor pr u C i de
i 0
152p
Bereken de bijdrage van product Cardy n de gerealiseerde brutowinst voor de maa
mei 2000.
162p
Zou de gerealiseerde brutowinst van

opgave 5Opgave 5

Gerrit Donkelman is directeur van Donkel N.V., een importeur van synthetische
kunststoffen. Hij bezit 80% van de aandelen van deze N V. De grootste en b lang
afnemer is het concern Stork N.V. Donkelman is in onderhandeling met de directi
Stork N.V. over het verkopen van zijn aandelen aan Stork N.V. D d n
Donkel N.V. zou door deze verkoop van aandelen een werkmaatschappij van Sto
worden in de Strategische Business Unit (SBU) Industrial Components.
Gerrit Donkelman kan bij de verkoop van Donkel N.V. a n Stork N.V. in ruil voor
aandelen Donkel N.V. een pakket aandelen Stork N.V. ontvangen. O
krijgen van Stork N.V. heeft
evra E aa lementen u dit
t i o n e i h
informatiebo kje van dit examen.
n
3 w rd te d d S k.V p v nw c
d en
al haar belanghebbenden probeert te behartigen.
173p
m d ro m b la b d n hi b e d e o de
aan wat hun be ang bij Stork N.V. kan zijn.
In info
k w
dra hu
s or d h d
kunnen zijn.
182p
n
n
In nformatiebro
ge t n ic e an 996. forma n 5 i meerj n erz c n
Stork NV opgenomen.
192p
Is de stijging van de nettow t n 19 2% n op c a ro
even groot als de procentue e stijging in 1996 ten opzichte van 1995? Verkl
an woord met een berekeni g
202p
Geef twee moge ijke oorzaken die geleid kunnen hebben tot het ontstaan
„Overige reserves” bij Stork N.V.
212p
Noem twee verschillen tussen de balansposten „Voorzieningen” en „Schuld
222p
Toon met behulp van een berekening aan dat het in informatiebron 4 genoemde
percentage e gen vermogen van 40% (afgerond) per 31 de ember 1997 c
232p
eke c nt o van S rk N.V. per d mb
en t de
242p
Bereken het aantal aandelen Stork N.V. dat op 31 december 1997 in omloop is.
In informatiebron 3 wordt gesteld dat elke SBU
v o a e n
gemiddelde rentabiliteitsnorm. Deze rentabiliteit wordt onder andere gemeten
„de rentabili eit op het gemiddeld eigen vermogen”.
253p

opgave 6Opgave 6

Karin en Otto Pappolt willen een rustiek boerderijtje kopen in het oosten van Nederland. Uit offertes blijkt dat hun droomhuis in de Achterhoek inclusief alle bijkomende kosten een aanschafprijs van 150.000,– heeft. Bij hun bank informeren zij naar een voor hen juiste hypotheekvorm. Hun keuze valt…

Karin en Otto Pappolt willen een rustiek boerderijtje kopen in het oosten van Nederland. Uit offertes blijkt dat hun droomhuis in de Achterhoek inclusief alle bijkomende kosten een aanschafprijs van 150.000,– heeft. Bij hun bank informeren zij naar een voor hen juiste hypotheekvorm. Hun keuze valt op een annuïteitenlening. Deze annuïteitenlening moet in 20 jaar afgelost worden, waarbij de annuïteit steeds aan het eind van elk jaar moet worden betaald. De interest bedraagt 6% per jaar. De bank vermeldt dat door het sluiten van de lening jaarlijks een fiscaal voordeel voor Karin en Otto ontstaat. Het overzicht dat de bank verstrekt is gedeeltelijk afgedrukt: Jaar Schuld begin jaar Interest Aflossing Schuld eind jaar 1 150.000,– 9.000,– 4.077,– 2 145.923,– 8.775,38 4.321,62 141.601,38 3 141.601,38 8.496,08 4.580,92 137.020,46 4 137.020,46 8.221,23 4.855,77 132.164,69 5 132.164,69 7.929,88 5.147,12 127.017,57 6 127.017,57 7.621,05 5.455,95 121.561,62 7 121.561,62 7.293,70 5.783,30 115.778,32 8 … a … … b … … c … . . 20 12.336,84 740,21 12.336,84 0,00

Over welk bedrag van de hierboven gegeven bedragen wordt in het tweede jaar het fiscale voordeel voor Karin en Otto berekend?
Bereken welke bedragen in het achtste jaar bij a, b, c en d vermeld staan op het overzicht dat door de bank verstrekt is.
Bereken hoeveel interest Karin en Otto bij de annuïteitenlening gedurende de gehele looptijd aan de bank moeten betalen. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
opgave als beeld van het examen

opgave 7Opgave 7

a s z o e nd a n d nte e we te n In erme
kop: „De invloed van de ondernemingsraad” (= OR).
Werknemers vragen zich regelmatig af of de OR wel e o t bele d
onderneming. Die invloed is nie al ijd even zichtbaar. Wellicht komt dat door he
„liever overleggen dan vechten”, dat veel OR-en hanteren.
Ondernemingsraden opereren meestal op de achtergrond. oms halen ze de publ
zoals in Amsterdam, waar een ondernemingsraad van een ziekenhuis een besluit va
gemeenteraad liet terugdraaien. De gemeente w rge ad es
Recent onderzoek wijst uit dat he aantal vacatures in OR-en stijgende s. Ma
op de drie OR-en kam m t ee
De OR is vaker pun van aandac
Wet li
n elin ”.
292p
Noem twee bevoegdheden van de OR.
Naast privé-motieven, zoals tijdgebrek en hobby’s, zijn er ook zakelijke r
personeelsleden zich niet beschik r w en
301p
Geef een voorbeeld van een zakelijke reden
311p