bij dit examen
Bij elke vraag kun je, indien gewenst, De Grote Bosatlas, 54e druk
gebruiken.
opgave 1Opgave 1 − Import en export van Australië
Wereld
Opgave 1 − Import en export van Australië
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
De export van Australië was tot ongeveer 50 jaar geleden vooral gericht
op één land. Dat land behoort nu niet meer tot de top 5 exportlanden (zie
bron 1).
11p
Welk land is dat?
Gebruik bron 1.
22p
Geef aan
− welke positie Australië inneemt in het wereldsysteem;
− waarin het exportpakket van Australië afwijkt van dat van de meeste
landen met een vergelijkbare positie in het wereldsysteem.
De laatste decennia is global shift van invloed op de relatieve ligging van
Australië.
31p
Geef aan op welke wijze global shift van invloed is op de relatieve ligging
van Australië.
Australië exporteerde 50 jaar geleden nog weinig naar China, maar
tegenwoordig is China de belangrijkste exportbestemming.
43p
Geef aan op welke wijze de volgende factoren hieraan bijdroegen:
− een politieke verandering in China;
− een economische ontwikkeling in China;
− een natuurlijk kenmerk van China.
opgave 2Opgave 2 − Globalisering van bier
Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.
Gebruik bron 1.
Bier wordt, in tegenstelling tot kleding, vaak dicht bij de afzetmarkt
gemaakt.
53p
Geef
− de aanwijzing in bron 1 waaruit je kunt afleiden dat bier vaak dicht bij
de afzetmarkt gemaakt wordt;
− twee redenen waarom bier vaak dicht bij de afzetmarkt gemaakt wordt.
Gebruik bron 1 en de atlas.
Er zijn vijf landen in de wereld met meer dan 200 miljoen inwoners. Eén
van deze landen staat niet met twee cirkels aangegeven in bron 1.
62p
Geef aan
− welk land dit is;
− waardoor in dit land relatief weinig bier geproduceerd en
geconsumeerd wordt.
Gebruik bron 2.
De ontwikkeling van de bierconsumptie verschilt per continent.
72p
Geef een reden waarom de bierconsumptie
− zich in Azië ontwikkelt zoals afgebeeld in bron 2;
− zich in Europa ontwikkelt zoals afgebeeld in bron 2.
In Afrika verdwijnen lokale bieren en wordt steeds meer bier van
multinationals verkocht. In Nederland komen juist steeds meer lokale
bieren op de markt (zie bron 3).
82p
Geef aan waarom globalisering in Afrika leidt tot het verdwijnen van lokale
bieren en in Nederland leidt tot de ontwikkeling van nieuwe lokale bieren.
opgave 3Opgave 3 − Stof uit de Sahara bevrucht het Amazonegebied
Aarde
Opgave 3 − Stof uit de Sahara bevrucht het Amazonegebied
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik bron 1 en kaartblad 174-175.
Het Tsjaadmeer was enkele duizenden jaren geleden veel groter.
Sindsdien is het klimaat in de Sahara droger geworden en is het
noordelijk deel van het meer helemaal opgedroogd.
92p
Geef twee natuurlijke oorzaken waardoor het zuidelijke deel niet helemaal
is opgedroogd en het noordelijke deel wel.
Gebruik bron 2.
Een groot deel van het jaar wordt stof uit het deels drooggevallen
Tsjaadmeer getransporteerd in de richting die in bron 2 is aangegeven.
102p
Beschrijf aan de hand van de wet van Buijs Ballot dat het stof in deze
richting wordt getransporteerd.
Gebruik atlaskaart 179D.
Het landgebruik in de omgeving van het Tsjaadmeer draagt bij aan de
grote hoeveelheid stof die naar het Amazonegebied wordt
getransporteerd.
112p
Leg dit uit.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Het stof uit het deels drooggevallen Tsjaadmeer vergroot de
bodemvruchtbaarheid in het Amazonegebied. Door menselijk ingrijpen in
het Amazonegebied neemt de bodemvruchtbaarheid daar echter af.
122p
Leg uit dat door menselijk ingrijpen de bodemvruchtbaarheid in het
Amazonegebied afneemt.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 4Opgave 4 − Aardbevingen in Nepal
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Gebruik bron 1 en de atlas.
132p
Beschrijf de wijze waarop platentektoniek in Nepal leidt tot aardbevingen.
De top van de Mount Everest bestaat uit kalksteen.
142p
Geef aan
− in welk afzettingsmilieu kalksteen oorspronkelijk werd gevormd;
− waardoor het kalksteen zo hoog in de bergen kwam te liggen.
Gebruik bron 1 en de atlas.
Na de aardbevingen in Nepal kwam de hulp voor slachtoffers moeilijk op
gang.
153p
Geef hiervan drie oorzaken, elk vanuit een andere dimensie.
Gebruik bron 1 en de atlas.
Bij een van de aardbevingen vond een aardverschuiving plaats, waarbij
het puin een rivierdal blokkeerde. In april leverde dat voor de bewoners in
het dal nog geen overstromingsgevaar op, maar eind mei moesten zij toch
worden geëvacueerd.
162p
Geef de twee oorzaken waardoor er eind mei wel overstromingsgevaar
ontstond.
opgave 5Opgave 5 − Auto-industrie in Indonesië
Ontwikkelingsland − Indonesië
Opgave 5 − Auto-industrie in Indonesië
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Buitenlandse multinationals hebben al decennia lang toegang tot
Indonesië. Toch investeren buitenlandse autofabrikanten nog maar een
jaar of tien op grote schaal in het land.
172p
Geef twee redenen waarom de autofabrikanten pas de afgelopen tien jaar
op grote schaal investeren in Indonesië.
De regering van Indonesië stimuleert Indonesische bedrijven tot het
aangaan van joint ventures met buitenlandse autofabrikanten.
181p
Geef voor Indonesische bedrijven een voordeel van het aangaan van
dergelijke joint ventures.
Gebruik bron 1.
In bron 1 wordt een wet van de Indonesische overheid genoemd.
193p
Noteer de drie onderdelen van deze wet op je antwoordblad.
Schrijf achter elk onderdeel waarom de Indonesische overheid dit opnam
in de wet.
Per eiland zijn in Indonesië grote verschillen in het aantal auto’s dat wordt
verkocht. Auto’s die hoog op de wielen staan, zoals terreinwagens, zijn
populair in Indonesië.
202p
Geef aan
− op welk Indonesisch eiland de meeste auto’s worden verkocht;
− waarom vanuit de natuurlijke dimensie gezien auto’s die hoog op de
wielen staan populair zijn in Indonesië.
opgave 6Opgave 6 − De schaduw van de Tambora
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik bron 1.
Direct na de uitbarsting van de Tambora in 1815 ontstond een grote
krater.
212p
Geef aan
− met welk begrip een grote krater zoals die van de Tambora wordt
aangeduid;
− op welke wijze de grote krater van de Tambora ontstond.
Gebruik bron 2 en de atlas.
222p
Geef aan
− uit welke richting de wind kwam tijdens de uitbarsting van de Tambora;
− waardoor de wind in de periode maart-oktober uit deze richting waait.
Gebruik bron 1.
De uitbarsting van de Tambora veroorzaakte hevige regenbuien.
232p
Leg uit dat grote vulkaanuitbarstingen kunnen leiden tot hevige
regenbuien.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
242p
Leg uit dat de uitbarsting van de Tambora wereldwijd leidde tot
misoogsten zoals in de bron beschreven.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 7Opgave 7 − Werken aan de Zandmaas in Limburg
Leefomgeving
Opgave 7 − Werken aan de Zandmaas in Limburg
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
De Zandmaas (zie bron 1) heet zo omdat de bedding van de rivier uit
zand bestaat. Stroomopwaarts van de Zandmaas ligt de Grindmaas, waar
de bedding vooral bestaat uit grind.
252p
Leg uit dat het grind stroomopwaarts van het zand ligt.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Gebruik bron 2.
Deze bron is een schets van een nieuwe geul langs de Zandmaas.
261p
Geef aan waarom juist op deze plaats een geul is gepland.
Gebruik bron 2.
272p
Geef twee doelen die met de aanleg van de geul worden nagestreefd.
Gebruik kaartblad 97.
Dit kaartblad toont een aantal kenmerken van het stroomgebied van de
Maas in België. Deze kenmerken beïnvloeden de vertragingstijd.
Zie het onderstaande schema.
283p
Neem de letters a tot en met e uit het schema over op je antwoordblad.
Noteer achter elke letter wat op de betreffende plek in het schema moet
worden ingevuld.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
opgave 8Opgave 8 − Leegstand in de binnensteden
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
In onderstaande tekst zijn drie begrippen vervangen door de letters a tot
en met c.
De …a… is de maximale afstand die een klant wil afleggen om bij een
voorziening te komen. Het hele gebied binnen deze afstand waarvandaan
klanten naar de voorziening komen, heet het …b…. De opkomst van het
online winkelen draagt eraan bij dat veel traditionele winkels hun …c…
niet meer halen en moeten sluiten.
293p
Neem de letters a tot en met c over op je antwoordblad.
Noteer achter elke letter het juiste begrip.
Gebruik bron 2.
In de legenda van deze bron staan de letters a tot en met d.
Onderstaande omschrijvingen horen in willekeurige volgorde bij deze
legenda-eenheden.
1 kwetsbaar centrum in een perifere regio;
2 sterk centrum dat vooral regionaal voorzienend is;
3 bruisend centrum in een sterke regio;
4 kwetsbaar centrum in een sterke regio
302p
Neem de letters a tot en met d over op je antwoordblad.
Noteer achter elke letter het cijfer van de juiste omschrijving.
In Almere is relatief weinig leegstand van winkels.
312p
Leg dit uit.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Gebruik bron 1.
Het ruilsysteem dat in bron 1 wordt beschreven zou gentrification kunnen
stimuleren.
322p
Beredeneer op welke manier dit ruilsysteem gentrification kan stimuleren.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
De bijlage met informatie bij dit examen, zoals hij gedrukt is.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
22p
31p
43p
53p
62p
72p
82p
92p
102p
112p
122p
132p
142p
153p
162p
172p
181p
193p
202p
212p
222p
232p
242p
252p
261p
272p
283p
293p
302p
312p
322p
